エツキヅタ Caulerpa chemnitzia
 
作成者:鈴木雅大 作成日:2024年12月29日
 
エツキヅタ(柄付蔦)
Caulerpa chemnitzia (Esper) J.V.Lamouroux 1809: 332.
 
緑藻植物門(Phylum Chlorophyta),アオサ藻綱(Class Ulvophyceae),ハネモ目(Order Bryopsidales),サボテングサ亜目(Suborder Halimedineae),イワヅタ科(Family Caulerpaceae),イワヅタ属(Genus Caulerpa),イワヅタ亜属(Subgenus Caulerpa),イワヅタ節(Section Caulerpa
 
*1. 吉田(1998)「新日本海藻誌」における分類体系:緑藻綱(Class Chlorophyceae),イワヅタ目(Order Caulerpales),イワヅタ科(Family Caulerpaceae),イワヅタ属(Genus Caulerpa)*Caulerpa racemosa var. occidentalisとして
*2. 吉田ら(2015)「日本産海藻目録(2015年改訂版)」における分類体系:緑藻綱(Class Chlorophyceae),イワヅタ目(Order Caulerpales),イワヅタ科(Family Caulerpaceae),イワヅタ属(Genus Caulerpa)*Caulerpa chemnitziaとして
 
掲載情報
Belton et al. 2013: 48. Figs 1A, C, D, 8A-E; Fernández-García et al. 2016: 194-196. Figs 5, 6.
 
Basionym
  Fucus chemnitzia Esper 1800: 127 (err. pro 167). Pl. 88, Figs. 1, 4-6.
Homotypic synonyms
  Ahnfeldtia chemnitzia (Esper) Trevisan 1849: 141.
  Chauvinia chemnitzia (Esper) Kützing 1849: 499.
  エツキヅタ Caulerpa racemosa var. chemnitzia (Esper) Weber-van Bosse 1898: 376. Pl.31, Figs 5-7; 岡村 1902: 184.
Heterotypic synonyms
  Caulerpa chemnitzia var. occidentalis J.Agardh 1873: 37. (Type locality: Vera Cruz, Mexico, Gulf of Mexico; possible lectotype specimen: LD-16789 (Lund University, Sweden))
   ≡ エツキヅタ Caulerpa racemosa var. occidentalis (J.Agardh) Børgesen 1907: 379. Figs 28, 29; 岡村 1931: 59. Pl. 280, Figs 2-6; 1936: 102. Fig. 51; 吉田 1998: 101; Ballantine et al. 2023: 14-16. Fig. 8A.
   ≡ Caulerpa racemosa f. occidentalis (J.Agardh) Nizamuddin 1964: 207. Figs 5, 5a. Pl. 2b.
   ≡ Caulerpa occidentalis (J.Agardh) Jaasund 1977: 513. nom. inval. [非正式名]
 
Type locality: Malabar Coast, India (Silva et al. 1996: 838)
Holotype specimen: ER 25805 (Universität Erlangen-Nürnberg, Germany) (Belton et al. 2013: 48. Fig. 8E)
 
分類に関するメモ:Belton et al. (2014) は,エツキヅタ(C. racemosa var. chemnitziaまたはC. racemosa var. occidentalis)をC. chemnitziaの異名同種(シノニム)としました。Caulerpa chemnitziaの和名は「エツキヅタ」とするのが適当でしょう。
 
参考文献
 
Agardh, J.G. 1873. Till algernes systematik. Nya bidrag. Lunds Universitets Års-Skrift, Afdelningen for Mathematik och Naturvetenskap 9: 1-71.
 
Ballantine, D.L., Norris, J.N. and Ruiz, H. 2023. The marine benthic algal flora of Puerto Rico, II. Chlorophyta and Prasinodermatophyta. Smithsonian Contributions to Botany 117: 1-164.
 
Belton, G.S., Prud'Homme van Reine, W.F., Huisman, J.M., Draisma, S.G.A. and Gurgel, C.F.D. 2013 '2014'. Resolving phenotypic plasticity and species designation in the morphologically challenging Caulerpa racemosa-peltata complex (Caulerpaceae, Chlorophyta). Journal of Phycology 50: 32-54. *First published in 2013 (online).
 
Børgesen, F. 1907. An ecological and systematic account of the Caulerpas of the Danish West Indies. Kongelige Danske Videnskabernes Selskabs Skrifter, 7. Raekke, Naturvidenskabelig og Mathematisk afdeling 4: 337-391.
 
Esper, E.J.C. 1800. Icones fucorum Part 4. pp. 167-217. Raspe, Nürnberg.
 
Fernández-García, C., Wysor, B., Riosmena-Rodríguez, R., Peña-Salamanca, E. and Verbruggen, H. 2016. DNA-assisted identification of Caulerpa (Caulerpaceae, Chlorophyta) reduces species richness estimates for the Eastern Tropical Pacific. Phytotaxa 252: 185-204.
 
Guiry, M.D. and Guiry, G.M. 2024. AlgaeBase. World-wide electronic publication, National University of Ireland, Galway. https://www.algaebase.org; searched on 29 December 2024.
 
Jaasund, E. 1977. Marine algae in Tanzania VIII. Botanica Marina 20: 509-520.
 
Kützing, F.T. 1849. Species algarum. 922 pp. F.A. Brockhaus, Lipsiae.
 
Lamouroux, J.V.F. 1809. Observations sur la physiologie des algues marines, et description de cinq nouveaux genres de cette famille. Nouveau Bulletin des Sciences, par la Société Philomathique de Paris 1: 330-333.
 
Nizamuddin, M. 1964. Studies on the genus Caulerpa from Karachi. Botanica Marina 6: 204-223. *文献未確認
 
Norris, J.N., Aguilar-Rosas, L.E. and Pedroche, F.F. 2017. Conspectus of the Benthic Marine Algae of the Gulf of California: Rhodophyta, Phaephyceae, and Chlorophyta. Smithsonian Contributions to Botany 106: 1-125.
 
岡村金太郎 1902. 日本藻類名彙. 276 pp. 敬業社,東京.
 
岡村金太郎 1931. 日本藻類圖譜 第6巻 第6集. 東京.*自費出版
 
岡村金太郎 1936. 日本海藻誌. 964 pp. 内田老鶴圃, 東京.
 
Silva, P.C., Basson, P.W. and Moe, R.L. 1996. Catalogue of the benthic marine algae of the Indian Ocean. University of California Publications in Botany 79: 1-1259.
 
Trevisan de Saint-Léon, V.B.A. 1849. Caulerpearum sciagraphia. Linnaea 22: 129-144.
 
Weber-van Bosse, A. 1898. Monographie des Caulerpes. Annales du Jardin Botanique de Buitenzorg 15: 243-401.
 
吉田忠生 1998. 新日本海藻誌. 1222 pp. 内田老鶴圃, 東京.
 
吉田忠生・鈴木雅大・吉永一男 2015. 日本産海藻目録(2015年改訂版). 藻類 63: 129-189.
 
 
日本産海藻リスト緑藻植物門アオサ藻綱ハネモ目サボテングサ亜目イワヅタ科イワヅタ属イワヅタ亜属イワヅタ節エツキヅタ
 
「生きもの好きの語る自然誌」のトップに戻る